Có rất nhiều cách xác định phương hướng vào ban đêm dành cho người đi du lịch, dã ngoại hay khám phá rừng, đặc biệt khi trời tối nhanh hoặc lạc đường. Trong thực tế, bạn có thể định hướng bằng các ngôi sao, Mặt Trăng, thảm thực vật hoặc nhờ la bàn và GPS khi còn thiết bị. Vậy cách xác định cụ thể như thế nào? Hãy cùng Nghiện Cắm Trại khám phá chi tiết ngay sau đây nhé!
Cách xác định phương hướng vào ban đêm bằng GPS
.GPS là một trong những công cụ hỗ trợ xác định phương hướng nhanh và chính xác nhất vào ban đêm, đặc biệt khi bạn đang đi du lịch, trekking hoặc bị lạc trong rừng. Chỉ cần thiết bị còn pin và có thể bắt được tín hiệu vệ tinh.
Cách xác định:
- Bước 1: Bật GPS và đứng yên vài phút để thiết bị bắt tín hiệu ổn định.
- Bước 2: Xác định hướng di chuyển chính (ví dụ: Quay về hướng Bắc hoặc theo đường đã đi).
Lưu ý: Nếu dùng điện thoại, nên tải sẵn bản đồ offline trước chuyến đi.
Hạn chế của GPS:
- GPS có thể mất tín hiệu ở rừng rậm, khe núi sâu.
- Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào GPS mà nên kết hợp la bàn hoặc các dấu hiệu tự nhiên khác.

Xác định vị trí vào ban đêm bằng la bàn
La bàn là công cụ định hướng đơn giản, bền bỉ và đáng tin cậy khi đi rừng ban đêm, đặc biệt trong trường hợp GPS mất tín hiệu hoặc điện thoại sắp hết pin. Nếu biết dùng đúng cách, người dùng rất dễ xác định phương hướng để tránh sai lộ trình.
Cách xác định:
- Bước 1: Đặt la bàn nằm ngang trên lòng bàn tay hoặc bề mặt phẳng.
- Bước 2: Tránh xa các vật kim loại như dao, balo có khung sắt, điện thoại
- Bước 3: Chờ kim đứng yên rồi xác định hướng Bắc.
- Bước 4: Từ hướng Bắc, suy ra hướng cần di chuyển theo kế hoạch đã định.
Lưu ý: Nếu có đèn pin, nên dùng ánh sáng yếu để tránh làm mất khả năng quan sát xung quanh.
Hạn chế của la bàn:
- Đặt gần kim loại dễ bị nhiễu nên cần cẩn trọng khi sử dụng.
- La bàn chỉ có thể chỉ hướng Bắc, người sử dụng cần tự suy được các hướng còn lại.
- Nên để la bàn cố định thay vì di chuyển liên tục.

Sử dụng điện thoại di động để xác định phương hướng
Dùng điện thoại di động cũng là một cách xác định phương hướng vào ban đêm hiệu quả. Có không ít app điện thoại có thể dùng làm la bàn hoặc đơn giản hơn là mở Google Maps (chỉ áp dụng cho những vị trí kết nối được mạng).
Cách xác định:
- Cách 1 – Sử dụng app la bàn: Tải app la bàn về điện thoại, bật la bàn số và đứng yên vài giây để cảm biến ổn định và sử dụng. Lưu ý: Nếu dùng bản đồ, nên mở chế độ offline để không phụ thuộc sóng.
- Cách 2 – Dùng Google Maps: Mở Google Maps < Bật định vị, góc dưới bên phải có la bàn và người dùng cũng có thể sử dụng như la bàn thường.
Hạn chế khi dùng điện thoại để xác định hướng:
- Pin dễ cạn khi dùng liên tục.
- La bàn có thể sai lệch nhẹ do nhiễu từ.
- Có nguy cơ hỏng, mất tín hiệu khi vào rừng.

Quan sát các ngôi sao để xác định phương hướng
Quan sát các ngôi sao là một trong những cách xác định phương hướng vào ban đêm đáng tin cậy nhất, đặc biệt khi bạn không còn GPS, la bàn hay điện thoại. Phương pháp này đã được con người sử dụng từ hàng nghìn năm và vẫn rất hữu ích trong môi trường tự nhiên.
Cách xác định:
- Xác định hướng Bắc bằng sao Bắc Cực: Tìm chòm sao Bắc Đẩu (hình cái gáo), sau đó kéo dài đường thẳng qua hai ngôi sao ở miệng gáo, điểm cuối đường thẳng là sao Bắc Cực.
- Xác định hướng Bắc bằng sao Thợ Săn (Orion): Tìm ba ngôi sao sáng nằm thẳng hàng gần như tuyệt đối trên bầu trời., kéo dài đường thẳng qua ba ngôi sao theo hai hướng, hướng phía sao Aldebaran (ngôi sao đỏ, sáng) và chòm Kim Ngưu là gần hướng Bắc còn ngược lại là gần hướng Nam.
Hạn chế khi dựa vào các chòm sao:
- Trời nhiều mây, sương mù hoặc mưa sẽ khiến việc quan sát sao gần như không thể.
- Người mới rất dễ nhầm lẫn giữa các chòm sao.
- Kết quả có thể không hoàn toàn tuyệt đối.

Cách xác định phương hướng vào ban đêm bằng thảm thực vật
Trong điều kiện thời tiết Việt Nam có độ ẩm cao, mưa nhiều và rừng rậm, thảm thực vật có thể cung cấp những dấu hiệu tự nhiên giúp ước lượng phương hướng vào ban đêm, nhất là khi không quan sát được bầu trời và không còn thiết bị hỗ trợ.
Cách xác định:
- Rêu thường mọc dày hơn ở mặt Bắc hoặc Đông Bắc của thân cây.
- Tán cây thường thưa hơn ở hướng Nam hoặc Đông Nam, nơi nhận nhiều nắng.
Hạn chế:
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa khiến rêu có thể mọc không hoàn toàn theo quy luật.
- Rừng trồng, rừng thứ sinh hoặc khu vực bị tác động mạnh bởi con người làm dấu hiệu kém chính xác.
- Không nên dùng thảm thực vật làm cách duy nhất để xác định phương hướng.

Tìm hiểu cách xác định phương hướng vào ban đêm là kỹ năng quan trọng giúp người đi du lịch, dã ngoại hay khám phá thiên nhiên giữ an toàn khi trời tối hoặc bị lạc. Mỗi cách đều có những ưu nhược điểm khác nhau, do đó bạn nên áp dụng nhiều cách và đi cùng người có chuyên môn thay vì tự khám phá rừng, dã ngoại. Hy vọng với các chia sẻ trên từ Nghiện Cắm Trại sẽ có ích cho bạn nhé!







